Το πρόγραμμα

Το πρόγραμμα έχει χωριστεί σε 3 φάσεις. Σε όλες τις 3 φάσεις η ποιοτική εργασία θα εξασφαλίσει το χρήστη και τον φροντιστή ανατροφοδότηση με το πρόγραμμα, καθώς αναπτύσσεται. Οι κύριες λειτουργίες αυτού θα είναι να ενημερώνει την εφαρμογή των παρεμβάσεων, και να ενημερώνει μελλοντικές αναθέσεις των πιλοτικών παρεμβάσεων μας στην πράξη.

ΦΆΣΗ 1: Χαρτογράφηση του προβλήματος (0 έως 6 μήνες)

Στόχοι :Για να παραχθούν εκτιμήσεις για την επικράτηση της ΜΚΔ σε ασθενείς με διαβήτη, ρευματολογικές παθήσεις και ΧΑΠ ως παραδείγματα των κοινών μακροχρόνιων καταστάσεων και να εντοπίσουν τους γενετικούς και ψυχοκοινωνικούς παράγοντες που συνδέονται με την ανθεκτικότητα στην ΜΚΔ σε διάφορους χώρους (τυπική φροντίδα/ ΤΕΠ ) (Μελέτη 1Α).

Για να τυποποιηθούν οι RS-14, SOC-29 και RCOPE για χρήση εντός του ελληνικού πληθυσμού και να αξιολογηθεί η προοπτική τους στην ενίσχυση της ανθεκτικότητα κατά τη διάρκεια της σημερινής κοινωνικής και οικονομικής κρίσης.

Μελέτη 1A: Η «ανθεκτικότητα στην ΜΚΔ κατά τη διάρκεια των κοινωνικών και οικονομικών κρίσεων κανόνα κλινικής πρόγνωσης» μελέτη- Μέρος 1

Στους μήνες 0-6 θα αναλάβουμε μια μελέτη κοόρτης 450 συμμετεχόντων που χωρίζονται σε τρεις ομάδες βασιζόμενη στον υποτιθέμενο βαθμό της ασθένειας-άγχους που βιώνουν : (α) ασθενείς με μακροχρόνιες καταστάσεις που αναζητούν περίθαλψη στα ΤΕΠ του Γενικού Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων (υψηλά ποσοστά των σχετιζόμενων με την ασθένεια άγχους); (β) ασθενείς με μακροχρόνιες καταστάσεις που παρίστανται στη ρουτίνα φροντίδας στην παρακολούθηση στις κλινικές ειδικότητας (μέτρια επίπεδα αγωνίας σχετιζόμενης με την ασθένεια) και (γ)υποτιθέμενα υγιή άτομα που προέρχονται από το προσωπικό του νοσοκομείου (χαμηλά επίπεδα αγωνίας σχετιζόμενης με την ασθένεια), κατά τη διάρκεια μιας περιόδου 6 μηνών (συγχρονική μελέτη) (150 μέσα σε κάθε ομάδα), και θα προχωρήσουμε προοπτικά σε παρακολούθηση της ομάδας για ένα επιπλέον χρονικό διάστημα 6 μηνών (Μελέτη 2Α).

Διαδοχικά θα πάρουμε συνέντευξη χρησιμοποιώντας την ελληνική εκδοχή της Mini Διεθνούς Νευροψυχιατρικής Συνέντευξης (ΜΙΝΙ) (58) σε τουλάχιστον 600 άτομα (200 σε κάθε κατηγορία) για να διασφαλίσουμε ότι θα λάβουμε 450 ικανοποιητικές απαντήσεις (150 σε κάθε κατηγορία), δεδομένου ότι οι προηγούμενες μελέτες μας στο ίδιο νοσοκομείο έχουν δείξει ένα λογικό ποσοστό ανταπόκρισης τόσο στις συνεντεύξεις όσο και στη συμπλήρωση της αυτό-αναφοράς που κυμαίνεται από 65 έως 85% [34, 53]. Ο συνήθης φόρτος εργασίας του τμήματός μας (ΤΕΠ)είναι περίπου 80 ασθενείς τη μέρα, και μια ανασκόπηση των πρόσφατων μητρώων του τμήματος έδειξε ότι οι ασθενείς με τις ασθένειες υπό μελέτη αντιπροσωπεύουν ένα ποσοστό περίπου 10%. Δεδομένου ότι τα ΤΕΠ μας προσφέρουν 24ώρη υπηρεσία κάθε δεύτερη μέρα, αναμένουμε ένα συνολικό αριθμό των περίπου 700 ασθενών (κατάλληλο/ σύμφωνο και μη κατάλληλο/μη συμμετέχων) κατά τη διάρκεια των 6 μηνών.

Από την άλλη πλευρά, η προηγούμενη έρευνά μας με τους ασθενείς που παρευρίσκονται στις κλινικές παρακολούθησης αποδεικνύει τη δυνατότητα εξασφάλισης του απαιτούμενου αριθμού ασθενών για κάθε ασθένεια υπό μελέτη [34,53]. Πρόσληψη των υποτιθέμενων υγιών ατόμων από το προσωπικό του νοσοκομείου μας θα λάβει χώρα ακολουθώντας την προηγούμενη διαδικασία που περιγράφηκε στην μελέτη μας σχετικά με τις επιπτώσεις του ιού Α/Η1Ν1 πανδημία γρίπης κατά την αγωνία του προσωπικού του νοσοκομείου [46]. 


Μετά την ψυχιατρική συνέντευξη θα διαχειριστούμε τη βάση των ερωτηματολογίων με πλήρη εξήγηση του έργου και θα πάρουμε δείγματα περιφερικού αίματος για τις γενετικές αναλύσεις μετά από ειδική για γενετική ανάλυση έγγραφη συγκατάθεση που λήφθηκε. Η βασική γραμμή ερωτηματολογίων θα περιλαμβάνει μετρήσεις για τα κοινωνικό –δημογραφικά δεδομένα, για την οικονομική και εργασιακή κατάσταση, ρυθμούς αναπαραγωγή, τις αντιληπτές επιπτώσεις της τρέχουσα κρίσης, ασφαλιστική κατάσταση, ζητήματα μετανάστευσης, οικογένεια, την κοινωνική και κρατική υποστήριξη, τη σοβαρότητα της ασθένειας (κατά προσέγγιση), αντιλήψεις της ασθένειας (κατά προσέγγιση), τη χρήση της υγειονομικής περίθαλψης, ιστορικό κατάθλιψης και άλλων ψυχικών ασθενειών, καθώς και το ψυχοκοινωνικό υπόβαθρο. Η πληθώρα των ερωτηματολογίων θα περιλαμβάνει εργαλεία με τα γνωστά μέσα εφαρμογής στον πληθυσμό της έρευνάς μας που βασίζεται στην προηγούμενη έρευνα μας στο πεδίο (βλέπε τις δημοσιεύσεις του Επιστημονικά Υπευθύνου). Πιο συγκεκριμένα, σχεδιάζουμε να χορηγήσουμε τα τυποποιημένα Ελληνικών εκδοχών των παρακάτω εργαλείων : (α) PHQ-9, για την εκτίμηση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων [53], (β) την ενότητα άγχους του SCL-90-R για την αξιολόγηση των συμπτωμάτων άγχους (59), (γ) την κλίμακα εκτίμησης του κινδύνου αυτοκτονικότητας (RASS) για την εκτίμηση του κινδύνου αυτοκτονικότητας (6), και (δ) το εργαλείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας της Ποιότητας ζωής- Συνοπτική μορφή (WHOQOL-BREF) για την αξιολόγηση της Ποιότητας Ζωής (61). Οι αντιλήψεις των ασθενών για την ασθένεια του θα αξιολογείται με το σύντομο ερωτηματολόγιο των αντιλήψεων ασθένειας (B-IPQ) (62),και θα χορηγήσουμε εργαλεία που εκτιμούν παράγοντες που σχετίζονται με την ανθεκτικτότητα και τις ικανότητες αντιμετώπισης [i.e., RS-14 (63), SOC (64) και RCOPE (65)]. Τα τελευταία τρία ερωτηματολόγια θα πρέπει να σταθμιστούν σε ελληνικό πληθυσμό.

ΓενωμικόDNA θα εξαχθεί από δείγματα περιφερικού αίματος με τη χρήση εμπορικά διαθέσιμου σετ αντιδραστηρίων (QIAGEN, DNABloodMidikit). Ο προσδιορισμός των παραλλαγών στην αλληλουχία των υπό μελέτη γονιδίων θα πραγματοποιηθεί με καθιερωμένες μεθόδους PCR (PolymeraseChainReaction, αλυσιδωτή αντίδραση πολυμεράσης) που έχουν προηγουμένως χρησιμοποιηθεί στο Εργαστήριο Φαρμακολογίας [68,79]. Ειδικότεραθα χρησιμοποιηθούν το σύστημα ενίσχυσης μεταλλάξεων (amplificationrefractorymutationsystem, ARMS) ήη τεχνική προσδιορισμού των πολυμορφισμών στο μήκων θραυσμάτων από περιορισμό (restrictionfragmentpolymorphism,RFLP). Η αντίδραση PCRθα περιέχει το ανθρώπινο γενωμικόDNA, MgCl2, dNTPs, εκκινητές, και TaqDNAπολυμεράση, σύμφωνα με τυποποιημένα πρωτοκόλλα. [68,79]. Οι εκκινητές θα σχεδιαστούν με το λογισμικό Primer3 express(www-genome.wi.mit.edu/cgibin/primer/primer3_www.cgi).Για την PCR-ARMS, θα σχεδιαστούν τρείς εκκινητές, ένας κοινός για τους πολυμορφισμούς και δύο εξειδικευμένοι για τα αλληλόμορφα. Αν κριθεί απαραίτητο, επιπλέον διαφορές μεταξύ των αλληλομόρφων θα συμπεριληφθούν το 3’ άκρο προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η διακριτικότητα μεταξύ των δύο αλληλομόρφων [79](66). Τα τελικά προιόντα θα αναλυθούν με ηλεκτροφόρηση και οπτικοποιηθούν κάτω από υπεριώδες φως. Για την PCR-RFLP, τα προιόνταPCRθα υποστούν πέψη με τα κατάλληλα ένζυμα περιορισμού και θα θραύσματα της πέψης θα αναλυθούν με ηλεκτροφόρηση και θα οπτικοποιηθούν κάτω από υπεριώδες φως.

Θα μελετήσουμε τρεις κατηγορίες γονιδίων και τους αντίστοιχους πολυμορφισμούς:

Α. Γονίδια του σεροτονινεργικού συστήματος και οι σχετικοί πολυμορφισμοί:
1. Ο μεταφορέας της σεροτονίνης (5ΗΤ transporter, 5ΗΤΤ) και o πολυμορφισμός 44 ζευγών βάσεων (5HTTLPR) στην εγγύς 5’ ρυθμιστική περιοχή του γονιδίου.
2. Η μονοαμινο-οξειδάση Α (ΜΑΟᾹ) με μεταβλητό αριμό διαδοχικών επαναλήψεων (variablenumbertandemrepeat, VNTR), συγκροτούμενο από μια αλληλουχία 30 ζευγών βάσεων σε 2, 3, 4, ή 5 επαναλήψεις.
3. Κατεχόλ-Ο-μεθυλτρανσφεράση, με πολυμορφισμό ενός νουκλεοτιδίου (singlenucleotidepolymorphism, SNP), τον rs46805.
4. Υποδοχείς HTR1A, 5-HT2Aμε πλειάδα πολυμορφισμών, σύμφωνα με την πρόσφατη βιβλιογραφία.

Β. Γονίδια του HPA άξονα και οι σχετικοί πολυμορφισμοί:
1. Ο υποδοχέας του εκλυτικού παράγοντα της κορτικοτροπίνης (corticotropinreleasinghormone) CRHR1 και ο υποδοχέας των γλυκοκορτικοειδών (GR) με πολλαπλούς SNPs, σύμφωνα με την πρόσφατη βιβλιογραφία.

Γ. Γονίδια νευροτροφινών, διαχειριστικά γονίδια και οι σχετικοί πολυμορφισμοί:
1. Ο Brain DderivedNeurotrophic factor (BDNF) μετηνυποκατάστασηVal66Met(rs6265).
2. Τα διαχειριστικά γονίδια HSP70 (A8) καιHSP90, με πολλαπλούς SNPs,σύμφωνα με την πρόσφατη βιβλιογραφία.

Η ανάλυση Hardy–Weinberg, η ελάχιστη συχνότητα αλληλόμορφου, και μελέτη ανισορροπίας σύνδεσης μεταξύ των SNPs θα πραγματοποιηθεί με το λογισμικό Haploview 4.2. Η ανάλυση απλότυπου θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ανισορροπίας σύνδεσης. Δεδομένου ότι στην στατιστική ανάλυση θα περιλαμβάνονται αρκετοί SNPs καθώς και μη-γενετικές μεταβλητές, το ζήτημα των ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων πρέπει να ληφεί υπ’ όψη. Αξίζει να σημειωθεί ότι ορισμένοι πολυμορφισμοί ενδέχεται ναμην έχουν γενοτυπική/αλληλική ποικιλότητα, με αποτέλεσμα να χρειαστούν λιγότερες στατιστικές αναλύσεις, γεγονός που θα μειώσει τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα.

Η γενοτυπική ανάλυση και οι ψυχοκοινωνικές μετρήσεις θα λάβουν χώρα κατά τη διάρκεια ενός εξαμήνου και τα κύρια ευρήματα (PHQ-9, SCL-90-RAnxietyscale, RASS, RS-14, andWHOQOL-BREF) θαεπαναπροσδιοριστούν στο επόμενο εξάμηνο προκειμένου να προσδιοριστούν μεταβολές τους στη διάρκεια του χρόνου.

Μελέτη 1Β (Μήνες 0-6): Τυποποίηση των RS-14, SOC-29 και RCOPE
Θα εξετάσουμε τις ψυχομετρικές ιδιότητες (διαστάσεων, εσωτερική συνοχή, συγκλίνων και ταυτόχρονη εγκυρότητα)των RS-14, SOC-29 και RCOPE χρησιμοποιώντας τις μεθόδους που αναπτύχθηκαν από την ερευνητική μας ομάδα για την αξιολόγηση των ψυχομετρικών ιδιοτήτων του ερωτηματολογίου του είδους άμυνας [41], το Δείκτη Τρόπου Ζωής [48] και το ερωτηματολόγιο προσωπικότητας Zuckerman-Khulman[76].

Έκβαση
WP1. Εκτίμηση της επικράτησης της ΜΚΔ και το επίπεδο της ανθεκτικότητας στους Έλληνες ασθενείς με διαβήτη, ρευματικές διαταραχές και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) που επισκέπτονται μια κλινική ρουτίνας ή τα ΤΕΠ και σύγκριση με υποτιθέμενα υγιή άτομα.
WP2. WP2. Αναγνώριση του γενετικού προφίλ και των ψυχοκοινωνικών παραγόντων που σχετίζονται με την ΜΚΔ και την ανθεκτικότητα σε ασθενείς με αυτές τις τρεις μακροχρόνιες καταστάσεις σε σύγκριση με υποτιθέμενα υγιή άτομα.
WP3. Τυποποιημένες εκδοχές του ελέγχου για την ανθεκτικότητα (RS-14), αίσθηση της συνοχής (SOC-29) και θρησκευτικής αντιμετώπισης καταστάσεις (RCOPE).

ΦΑΣΗ 2: Προσδιορισμός των ατόμων που θα στοχεύσουμε (μήνες 6-12)

Στόχοι :Για να αναπτυχθεί πλήρων και να εξεταστεί ένας κανόνας κλινικής πρόγνωσης που θα προσδιορίσει προγνωστικούς παράγοντες της ΜΚΔ και παράγοντες που αποδεικνύουν ανθεκτικότητα στην ΜΚΔ και κοινωνική και οικονομική κρίσης σε ασθενείς με μακροχρόνιες καταστάσεις.

Μελέτη 2A: Η «ανθεκτικότητα στην ΜΚΔ κατά τη διάρκεια κοινωνικών και οικονομικών κρίσεων κανόνα κλινικής πρόγνωσης» μελέτη- Μέρος ΙΙ
Μετά από 6 μήνες (6-12 μήνες) θα χορηγήσουμε ένα περαιτέρω σύντομο ημερολόγιο για την αξιολόγηση της χρήσης των υπηρεσιών υγείας, ανθεκτικότητα, τη σοβαρότητα των καταθλιπτικών και αγχωδών συμπτωμάτων, κίνδυνο αυτοκτονικότητας και την ποιότητα ζωής. Τα δεδομένα θα αποκτηθούν από την εκ- νέου συνέντευξη των συμμετεχόντων που συμμετείχαν στην μελέτη κοόρτης είτε στο νοσοκομείο είτε από το τηλέφωνο. Αυτό θα καθορίσει τις μεταβλητές που προβλέπουν την κατάθλιψη και την ευημερία.

Το σχέδιο της στατιστική ανάλυσης για να προσδιοριστούν οι προγνωστικοί παράγοντες της ανθεκτικότητας στο /κίνδυνο για την ΜΚΔ. .

Ένας κλινικός προγνωστικός κανόνας για την ΜΚΔ και την ανθεκτικότητα θα αναπτυχθεί χρησιμοποιώντας λογιστική και γραμμική παλινδρόμηση χρησιμοποιώντας μια ποικιλία από επιλογή αλγορίθμων στην αναζήτηση για αποτελεσματικές επεξηγηματικές μεταβλητές. Εσωτερική εγκυρότητα των μοντέλων θα πρέπει επίσης να πραγματοποιηθεί χρησιμοποιώντας μια κατάλληλη στατιστική μέθοδο (π.χ., bootstrapping ανάλυση). Κάθε μετριασμός ή μεσολάβηση επιδράσεων ενδιαφέροντος (π.χ. πολυμορφισμός γονιδίου, φύλο, οικονομική κακουχία, ανεργία, κτλ) κατά την έκβαση (ΜΚΔ) και τα πρόσθετα μετριασμένα αποτελέσματα της ανθεκτικότητας και της SOCθα εξεταστούν επίσης χρησιμοποιώντας Sobel δοκιμασίες βασιζόμενες επίσης στις μεθόδους που προτείνονται από τους Baron&Kenny (68), andMiles&Davis (69).

Μέγεθος δείγματος και Δύναμη

Το κύριο αποτέλεσμά μας είναι το ποσοστό των συμμετεχόντων που έχουν διαγνωστεί με ΜΚΔ. Βασιζόμενοι στα στοιχεία που δείχνουν ότι η επικράτηση του υποτιθέμενου παράγοντα κινδύνου (ΜΚΔ) σε ασθενείς με μακροχρόνια νοσήματα είναι μεταξύ 20% και 30% [11,70], υπολογίσαμε τη μέγιστη επικράτηση του υποτιθέμενου παράγονται κινδύνου ως σημείο αναφοράς στο 25%- 30%. Δεδομένων των περιθωρίων σφαλμάτων του 5% και 95% του διαστήματος εμπιστοσύνης, το μέγεθος του δείγματος που απαιτείται για να ανιχνεύσει δυναμικά την επικράτηση της ΜΚΔ μεταξύ 25% και 30% (±5%) (δηλαδή 20%-35%) εκτιμάται εκ των προτέρων σε περίπου 300 συμμετέχοντες. Σχετικά με επιδιωκόμενες πολλαπλές αναλύσεις παλινδρόμησης με έως 12 προγνωστικούς παράγοντες για κάθε επί μέρους δείγμα, ένα επιθυμητό επίπεδο σημαντικότητας (άλφα) του 0.05, ένα μέσο προσδοκώμενο μέγεθος επίδρασης (f2=0.15) και η επιθυμητή δύναμη του 0.8, τα απαιτούμενα μεγέθη των δειγμάτων για κάθε επιμέρους δείγμα εκτιμήθηκαν εκ των προτέρων σε περίπου 130 συμμετέχοντες.

Έκβαση
WP4. Ένας κανόνας κλινικής πρόγνωσης για τον προσδιορισμό των παραγόντων ανθεκτικότητας για την ΜΚΔ, εστιάζοντας σε εκείνους τους συμμετέχοντες για τους οποίους η επίδραση της τρέχουσας κοινωνικής και οικονομικής κρίσης εκτιμάται ως ιδιαίτερα σημαντικός.

ΦΑΣΗ 3: Αναπτύσσοντας μια πιλοτική παρέμβαση χαμηλής έντασης (μήνες 9-12)

Στόχοι: Για την ανάπτυξη μιας πιλοτικής παρέμβασης που θα καθοδηγήσει τη μελλοντική έρευνα που εστιάζει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητα στην κατάθλιψη και τη μείωση της επίδρασης των κοινωνικών και οικονομικών κρίσεων στην ψυχική υγεία και την ευημερία. Λόγω του πολύ περιορισμένου διαθέσιμου χρόνου, η πρόθεσή μας είναι να παρέχει καθοδήγηση για μελλοντική έρευνα για την ανάπτυξη μιας προληπτικής παρέμβασης.

Μελέτη 3. Μια παρέμβαση για την πρόληψη της ΜΚΔ και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας (μήνες 9-12).
Ο σκοπός αυτού του μέρους του προγράμματος είναι να παρέχει μια βασιζόμενη σε αποδείξεις καθοδήγηση για την ανάπτυξη μιας αξιόπιστης, πρακτικής και χαμηλής έντασης παρέμβασης για να χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με τον κανόνα κλινικής πρόγνωσης. Με άλλα λόγια, τι πρέπει να συμβεί όταν ένας ασθενής αναγνωρίζεται από τον κανόνα κλινικής πρόγνωσης, ως δυνητικά καταθλιπτικός.

Δείγμα ασθενών.. Χρησιμοποιώντας τα κριτήρια και τις διαδικασίες σπουδών 1Α και 2Α, θα δοκιμάσουμε σκόπιμα από κάθε ομάδα της νόσου περίπου 10 άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο για ΜΚΔ για συνέντευξη, χρησιμοποιώντας τον ορισμό του «ευάλωτοι στην κατάθλιψη» που εγκαθιδρύθηκε από την έρευνα 2Α.

Θα επιλέξουμε επίσης 5 άτομα με χαμηλό κίνδυνο ΜΚΔ σε κάθε ομάδα ασθενειών για συνέντευξη σχετικά με το πώς διαχειρίζονται τα είδη των παραγόντων που οδηγούν σε ψυχολογική δυσφορία, εστιάζοντας σε παράγοντες που σχετίζονται με την τρέχουσα κοινωνική και οικονομική κρίση.

Συνεντεύξεις ασθενών και παρέμβαση . Για τα άτομα που διατρέχουν κίνδυνο, οι συνεντεύξεις θα εντοπίσουν τους λόγους τους για την κατάστασή τους παροτρύνοντάς τους να περιγράψουν τις αντιλήψεις της ασθένειάς τους και την εμπειρία τους στον χώρο της υγειονομικής περίθαλψης στην εποχή της τρέχουσας ύφεσης. Για να αποφευχθούν οι γενικευμένες ή εξιδανικευμένες περιγραφές, οι συνεντεύξεις θα επικεντρωθούν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες η στρατηγική αντιμετώπισης επιδιώχθηκε, λήφθηκε υπόψη ή αποφεύχθηκε. Δε μπορούμε να είμαι συγκεκριμένοι για τη φύση της παρέμβασης σε αυτό το στάδιο, αλλά είναι πιθανό να περιλαμβάνει μια συνολική προσέγγιση των συστημάτων. Θα παρουσιάσει την επίλυση προβλημάτων και τις γνωστικές στρατηγικές για να ενισχύσει τις τεχνικές αυτοδιαχείρισης, αλλαγές στον τρόπο ζωής συμπεριλαμβανομένης της διατροφής και της άσκησης και άλλων μορφών παρέμβασης που θα καθοριστούν καθώς το πρόγραμμα εξελίσσεται, χρησιμοποιώντας επίσης πολλές μορφές συμπεριλαμβανομένων για παράδειγμα ένα βιβλίο, CDROM, ή μέσω ενός δικτυακού τόπου.

Έκβαση
WP3.Μια λεπτομερής και πρακτική κατανόηση του ποιοι είναι ανθεκτικοί ή σε κίνδυνο για την MΚΔ σε σχέση με τη σημερινή κοινωνική και οικονομική κρίση, αυτό που βιώνουν, και ποιοι είναι οι κυριότεροι θεραπευτικοί παράγοντες για την ενίσχυση της προσαρμοστικότητας και τη μείωση της καταθλιπτικής συμπτωματολογίας. Το πρόγραμμά μας θα πρέπει να αποδείξει τη δυνατότητα επίτευξης της παρουσίασης του κλινικού κανόνα πρόγνωσης και παρέμβασης στο ιατρικό περιβάλλον.
WR4. Διάδοση(0-12 μήνες). Σχεδιάζουμε ότι θα υπάρξει μια συνεχής διαδικασία της διάδοσης των πορισμάτων της έρευνας καθώς θα εξελίσσεται το πρόγραμμα. Έχουμε κατανείμει συγκεκριμένα ποσά για τη διάδοση καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος και σχεδιάζουμε να κάνουμε ένα σημαντικό συνέδριο με θέμα «Κατάθλιψη σε χρόνιες παθήσεις», στο τέλος του προγράμματος για να τονιστούν τα ευρήματά μας. Θα παράγουμε επίσης σχετικά έγγραφα για δημοσίευση σε ανοικτής πρόσβασης επιστημονικά περιοδικά.

eea-grants gget

Το έργο: «Εκτιμώντας και ενισχύοντας την ανθεκτικότητα στην κατάθλιψη ατόμων με χρόνια σωματικά νοσήματα κατά τη διάρκεια της πρόσφατης κοινωνικής και οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα (ASSERT-DEP)» εντάσσεται στην πράξη«ΕΟΧ GR07/3767" και συγχρηματοδοτείται από τον Χρηματοδοτικό Μηχανισμό (XΜ) του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ) Περιόδου 2009 – 2014 και από εθνικούς πόρους μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Διαφορετικότητα, Ανισότητες και Κοινωνική Ενσωμάτωση».